+31 53 572 1404
Geschiedenis Erve Bruggert

Geschiedenis Erve Bruggert

 

Geschiedenis Erve Bruggert

Erve Bruggert in Langelo. Geschiedenis van een boerderij bij de brug.

Inleiding

Het erve Bruggert aan de Scholtenhagenweg 46 (voorheen Langelo B 127) heeft haar naam uiteraard te danken aan de Lankheterbrug; de brug over de Buurserbeek naar Het Lankheet. Bruggert was oorspronkelijk een deel van het erve de Maat of Materij. De Materij was geen oud Middeleeuw erf, maar werd pas in 1602 genoemd in het verpondingsregister van Twente. Het was een katerstede en dus geen volledig gewaard erf in de marke Langelo. Samen met de katersteden Bloemena (Weerninksweg 16) en Hasselt (Korenmolenweg 1) had de Maat 1 waarrecht in de marke en dit is ook tot het einde van het bestaan van de marke (1862) zo gebleven. Het hebben van een waarrecht betekende dat de eigenaar van het erf stemrecht had in de marke en zo mocht meebeslissen over zaken die over het beheer van de gemeenschappelijke markegronden gingen.

historie_bruggert_1

Foto: De oude boerderij Bruggert

Vroegste geschiedenis en eigendom

De Materij viel kort na 1700 in drie delen uiteen, namelijk Maat of Kamerboer (fam. Bauhuis, Aaftinksweg 21), de Zandboer (oorspronkelijk Sandersgaarden of Sandersboer, nu fam. Ter Huurne, Aaftinksweg 25) en Bruggert. Bruggert is niet de oudste benaming voor het erf. Oorspronkelijk werd het de Evershoek ‘als liggende bij de Brugge’ genoemd. In 1739 stond hier al een huis dat in 1741 op een openbare veiling werd gekocht door Hendrika Lansink. Haar erfgenaam verkocht de boerderij in 1771 aan Hendrikus (Nikus) Aaftink, overleden in 1792. Zijn weduwe Jenneken Meijerink hertrouwde in 1793 met Herman Elferink alias Herman Bruggert. Zijn nakomelingen zijn anno 2007 nog steeds eigenaar van erve Bruggert.

De eerste bekende eigenaren en bewoners.

De Evershoek was in de 17e eeuw nauw verbonden met de geschiedenis van boerderij De Oppasser (Assinkweg 14), op het huidige landgoed Het Lankheet.

De eerste bekende bewoner van ‘de Evershoek’ is Hendrika (Henrica) Lansink alias Danen, geboren circa 1705 te Langelo op ‘De Oppasser’ (dat ook de naam Danenhut had). Hendrika is op 4 maart 1759 te Haaksbergen overleden. Zij wordt met Pasen 1738 als lidmaat aangenomen in de Nederduits Gereformeerde kerk van Haaksbergen (de voorloper van de huidige Protestantse kerk). In het lidmatenboek staat ze vermeld als ‘Hendricka Lansinck, anders Danen’. Hendrika kocht op 2 december 1741 op een openbare veiling een deel van het erve de Maat of Materij te Langelo, dat toen de Evershoek en nu Bruggert wordt genoemd. Zij leende hiervoor 175 gulden van Roelof Klein Langelo. Op het moment van aankoop was Hendrika nog ongehuwd. Als vrouw was ze wettelijk niet gerechtigd tot deze koop. Onder meer haar stiefvader Sander ten Broeke op ‘De Oppasser’, trad bij deze aankoop op als voogd. Hendrika huwt na 1741 met Gerrit Steenberg, welk huwelijk kinderloos blijft. Bij de Volkstelling van 1748 blijken zij op de Evershoek alias Bruggert te wonen. Zij staan dan vermeld als: ‘Gerrit Steenberg en vrouw een meysjen onder de 10 jaar van haar wijlen broeder’. Als pleegkind hebben zij Doora in huis genomen, de dochter van Hendrika’s broer, wijlen Daniël Lansink.  In het brouwersboek van Ter Horst in de Zwaan bevindt zich een rekening van Gerrit Steenberg bij Lankheets Brugge. Hendrika is spinster en haar gesponnen garen blijkt door Ter Horst opgekocht te zijn. In de rekening staat haar spinloon vermeld. Op 4 maart 1759 is ze volgens diezelfde rekening verluid (klokken luiden na overlijden). De ‘noabers’ luidden de kerkklokken, waarna zij bij Ter Horst in het dorp op bier werden onthaald.  Na Hendrika’s dood blijkt neef Daniel Lansink op erve De Oppasser de erfgenaam. In het debiteurenboek van Ter Horst in de Zwaan wordt de openstaande rekening van Gerrit Steenberg op 6 mei 1766 betaald door Daniel. Het lijkt er op dat zijn oom Gerrit op dat moment is overleden.

De Evershoek onder Daniel Lansink

In 1759 overlijdt Hendrika Lansink op de Evershoek. Volgens het register van de 50e penning maakt haar neef Daniel Lansink op 29 december van dat jaar bekend dat door het overlijden van ‘desselfs Moei Henrica Steenberg, geboren Lansink in dezen jaren voorgevallen op hem vervallen is ‘t plaatsjen genaamd den Evershoek in de boerschop Langelo aan de Lankheeterbrugge’. Ondanks dat Daniel een boerderij erfde bleef hij de grond bij De Oppasser of Danen Hutte, dat eigendom van de marke Langelo was, pachten. De Evershoek verpachte hij de eerste jaren aan Tone Bloemena. Deze blijkt op 8 april 1771 een pachtachterstand van 36 gulden te hebben.

Verkoop Evershoek voor financiering nieuw huis op erve De Oppasser

Inmiddels had Daniel Lansink de Evershoek in december 1770 van de hand gedaan. Op 3 januari 1771 geeft Henricus (Nicus) Aaftink in het register van de 50e penning aan dat hij ‘voor circa 3 weken heeft aangecoft van Daniel Lansink een huisje met een gaarden en stukje land de Brugge genaamt in Langelo voor 400 gulden’. Op 4 mei vindt de overdracht plaats en wordt deze verkoop gerichtelijk vastgelegd: ‘Daniel Lansink en Fenneken van Lochum verkopen voor 400 gulden aan Hendricus Aaftink en Hendrica Wilderink huisjen met het daarbij liggende land de Brugge genaamt in Langelo’. Dezelfde dag lost Daniel Lansink de lening van 175 gulden af, die zijn tante Hendrika Lansink in 1742 had opgenomen bij de familie Klein Langelo, waarbij de Evershoek als onderpand diende. Een jaar later wordt duidelijk wat Daniel met de overgebleven gelden heeft gedaan. Op 20 mei 1772 zijn Daniel Lansink en zijn vrouw Fenne van Lochem, volgens de gerichtsprotocollen, 200 gulden schuldig aan de Gereformeerde Diaconie. Tot onderpand dient: ‘een nieuw opgebouwd huis in Langelo, staande op de gemeente met het daarbij liggend kampjen lands’. De resterende gelden uit de verkoop van de Evershoek bleken niet toereikend te zijn om een nieuwe woning te bouwen. Daarvoor werd geld van de diaconie geleend.

De bewoningslijn op erve Bruggert

De oudste bewoners van ‘de Evershoek’ kwamen reeds aan bod. Het waren:

I Hendrika Lansink x Gerrit Steenberg 1741-1759

II Tone Bloemena 1760-1770

Vanaf de volgende generatie bewoners wordt de boerderij alleen nog Bruggert genoemd.

IIIa Hendrikus Aaftink x Jenneken Meijerink 1771-1792

Hendrik of Nikus AAFTINK kwam vermoedelijk van het erve Aaftink te Langelo (Aaftinksweg 7). Hij huwde met Jenneken MEIJERINK en kocht ‘de Evershoek in 1771. Nikus overleed in 1792.

IIIb Jenneken Meijerink x Herman Elferink 1793-1806

Jenneken MEIJERINK hertrouwde 30 06 1793 te Haaksbergen met Hermanus (Herman) ELFERINK (Bruggert), geboren te Rekken. Zoon van Willem ELFERINK en Grietjen BARGWEVERS. Herman Elferink werd doordat hij landbouwer op ‘Bruggert’ was ook Herman Bruggert genoemd. Jenneken Meijerink is voor 1806 overleden.

IIIc Herman Elferink x Hendrika Brouwers vanaf 1806

Herman of Mannus Elferink hertrouwde op 06 09 1806 te Haaksbergen met Hendrika BROUWERS. Van dit echtpaar stammen de huidige bewoners van ‘Bruggert’. Sinds Herman Elferink door vererving eigenaar is geworden is het erf niet meer in vreemde handen geweest.

Uit dit huwelijk wordt o.a. geboren:

1. Gerrit Jan ELFERINK, geboren ca. 1808 te Haaksbergen, erfopvolger, zie IV.

IV Gerrit Jan Elferink x Geertruida te Bembthuis

Gerrit Jan ELFERINK, geboren ca. 1808 te Haaksbergen. Landbouwer op ‘Bruggert’. Gehuwd op 29 01 1839 te Haaksbergen met Geertruida te BEMBTHUIS, geboren ca. 1811 te Eibergen. Geertruida is bij haar huwelijk dienstmeid. Ze is een dochter van Gerrit Jan te BEMBTHUIS (te Bumpthuis) en Joanna BROSHUIS, landbouwster. Uit dit huwelijk o.a.:

1. Hendrikus Johannes ELFERINK, geboren op 13 08 1852 te Haaksbergen. Erfopvolger, zie V.

V Hendrikus Johannes Elferink x Johanna Maria Ezendam

Hendrikus Johannes ELFERINK werd geboren op 13 08 1852 te Haaksbergen. Hij is blauwverver, akkerbouwer en landbouwer op ‘Bruggert’. Hij is overleden op 25 08 1910 te Haaksbergen op 58 jarige leeftijd. Hij huwde op 31 jarige leeftijd op 26 04 1884 te Haaksbergen met Johanna Maria EZENDAM, 24 jaar oud, geboren op 22 12 1859 te Hengelo. Zij was bij haar huwelijk dienstbode van beroep, later landbouwster. Johanna Maria overleed 03-04-1942 te Haaksbergen en was een dochter van Derk Jan EZENDAM en Joanna Maria (Johanna) BOLSTER (geboren te Wennewick). Uit dit huwelijk worden geboren:

1. Johanna Geertruida ELFERINK, geboren op 01 06 1885 te Haaksbergen, erfopvolgster, zie VI.

2. Dina Johanna ELFERINK, geboren op 04 06 1889 te Haaksbergen en overleden na 1942. Zij is aanvankelijk dienstmeid in Buurse (F 64). Zij huwde op 24 jarige leeftijd op 22 05 1914 te Eibergen met Johannes Hermanus KARNEBEEK, 32 jaar oud, geboren op 26 04 1882 te Rekken. Hij is metselaar en landbouwer van beroep en overleed op 27 06 1942 te Eibergen op 60 jarige leeftijd. Hij werd begraven op 02 07 1942 te Rekken (R.K. kerkhof). Hij was een zoon van Hermanus (Harmanus) KARNEBEEK en Johanna BOUWMAN, landbouwers op ‘De Hutte’ te Rekken. Het echtpaar Karnebeek-Elferink woonde aan de Slemphutterweg te Rekken.

VI Johanna Geertruida Elferink x Gerhardus ter Braak

Oudste dochter Johanna Geertruida Elferink, geboren op 01 06 1885 te Haaksbergen, werd erfopvolgster op ‘Bruggert. Zij huwde op 22 jarige leeftijd op 01 02 1908 te Haaksbergen met Gerhardus ter BRAAK, 22 jaar oud, geboren op 13 09 1885 te Hoonte (gemeente Neede, parochie Rietmolen) op ‘Broak’ aan de Kieftendijk. Gerhardus was fabrieksarbeider en landbouwer op ‘Bruggert’. Hij overleed op 19 07 1963 te Haaksbergen op 77 jarige leeftijd, ten gevolge van een tragisch ongeval. Hij werd op 23 07 1963 te Haaksbergen op de R.K. begraafplaats begraven. Hij was een zoon van Gerrit Jan ter BRAAK, houtzager en landbouwer, en Hendrina (Dina) KAMP. (vader Gerrit Jan ter Braak was afkomstig van ‘de Broak’ te Brammelo, het stamhuis van de meeste Ter Braaks in Haaksbergen). Johanna Geertruida ter Braak-Elferink overleed in 1972. Uit het huwelijk worden geboren te Haaksbergen:

1. Gerharda Hermina (Mina) ter BRAAK, geboren op 25 12 1908. Gehuwd met Johan LANKHEET (van de Jager). Zij woonden te Rekken op ‘de Jager’. Zie hun trouwfoto met daarop de hele familie Ter Braak van Bruggert.

2. Johannes Hendrikus (Johan) ter BRAAK, geboren op 25 12 1909. Melkrijder. Overleden op 03 12 1994 te Haaksbergen op 84 jarige leeftijd. Gehuwd op 25 jarige leeftijd op 28 11 1935 te Haaksbergen met Geertruida Gerharda (Trui) WOLFERINK (van ‘n Knoop), 24 jaar oud, geboren op 01 11 1911 te Haaksbergen. Overleden na 1994. Dochter van Johannes Gerhardus WOLFERINK (Knoop) en Gerharda (Grada) BLANKEN. De familie Ter Braak-Wolferink woonde aan de Demmersweg, later aan de van Kinsbergenstraat 3 te Haaksbergen.

3. Gerhardus Johannes (Gerard) ter BRAAK, geboren op 13 10 1912. Melkbezorger met paard en wagen. Overleden op 04 03 1990 te Haaksbergen op 77 jarige leeftijd. Gehuwd ca. 1940 met Aleida Berendina (Leida) WIJLENS. Zij woonden aan de Scholtenhagenweg te Haaksbergen.

4. Johanna Maria (Hanna) ter BRAAK, geboren op 21 02 1914. Overleden op 03 02 2000 te Haaksbergen op 85 jarige leeftijd. Gehuwd ca. 1944 te Haaksbergen met Herman WIJLENS, geboren op 23 06 1916 te Haaksbergen. Overleden op 15 01 2001 te Haaksbergen op 84 jarige leeftijd. Zoon van Bernard WIJLENS (‘n Stökker) en Gertrud (Geertruida) GROBBINK (geboren 1890 te Ammeloe). Zij woonden later aan de Twijnerstraat 41 te Haaksbergen.

5. Hendrikus Reinoldus (Hendrik) ter BRAAK, geboren op 13 04 1915. Hendrik is landbouwer op erve de Klompenmaker aan de Eibergsestraat. Hij overleed in 1963 te Enschede, na een tragisch ongeval. Gehuwd op 29 jarige leeftijd op 25 05 1944 met Gezina Johanna Berendina (Siena) KLEINSMAN, 25 jaar oud, geboren op 13 04 1919 te Langelo (erve de Klompenmaker). Zij overleed in 1981 te Enschede (ziekenhuis). Zij raakte in 1963 zwaar gewond bij een ongeval, waarbij haar man verongelukte. Dochter van Hendrikus KLEINSMAN, landbouwer op de Klompenmaker, en Wilhelmina Maria BOLSTER.

6. Berendina Gezina (Dina) ter BRAAK, geboren op 10 12 1917. Geen verdere gegevens bekend.

7. Maria Catharina (Marie) ter BRAAK, geboren op 24 05 1919. Marie overleed op 12 12 1988 te Haaksbergen (verpleeghuis Het Wiedenbroek) op 69 jarige leeftijd. Ze werd begraven op 15 12 1988 te Neede (R.K. kerkhof). Gehuwd met J.Th.H. van SARK, overleden op 23 08 1977.

8. Hermanus Marinus (Herman) ter BRAAK, geboren op 05 08 1920. Gehuwd met Bertha H. (Betsie) KEIZERS, geboren op 10 05 1926 te Haaksbergen, dochter van Antonius (Tone) KEIZERS (Heetpas), metselaar, en Johanna Berendina (Hanna) BOSCH, fabrieksarbeidster. Herman en Betsie ter Braak woonden aan de Maatweg 19 in De Veldmaat. Sinds enkele jaren wonen zij in ‘het Saalmerink’ aan de Klaashuisstraat 9.

9. Gerharda Wilhelmina (Grada) ter BRAAK, geboren op 24 11 1923. Wederom wordt een dochter erfopvolgster op ‘Bruggert’, zie VII.

VII Grada ter Braak x Jan Wijlens Gerharda Wilhelmina (Grada) ter BRAAK werd geboren op 24 11 1923 te Haaksbergen. Ze overleed op 13 06 2002 te Haaksbergen op 78 jarige leeftijd. Zij huwde met Jan WIJLENS, geboren ca. 1918 te Langelo op het plaatsje ‘de Stökker’ en overleden op 30 03 2002 te Haaksbergen. Hij was een zoon van Bernard WIJLENS (‘n Stökker) en Gertrud (Geertruida) GROBBINK (geboren te Wennewick en dochter van Gerrit Jan Grobbink x Cath. M. Gehling, sinds 1891 op ‘het Krakeel’ wonend). Jan en Grada Wijlens-ter Braak zetten de bewoningslijn voort op ‘Bruggert’. Uit dit huwelijk wordt o.a. geboren:

1. Truus Wijlens, erfopvolgster, zie VIII.

historie_bruggert_2

Foto: familie Ter Braak (Bruggert) en Lankheet (de Jager) bij het huwelijk van Johan Lankheet x Mina ter Braak.

VIII Truus Wijlens x Hannie Kleinsman Voor de derde keer werd een dochter erfopvolgster op ‘Bruggert’.Truus huwde met Hannie Kleinsman, waardoor het geslacht Kleinsman zijn intrede op het erf deed. De familie Kleinsman heeft haar familienaam ontleend aan het eveneens in Langelo gelegen erve Kleinsman (Aaftinksweg 17). Zij hielden een varkenshouderij op erve Bruggert. Omstreeks 2002 ‘toverden’ zij het landbouwbedrijf om in het tegenwoordig alom bekende ‘(appartementen)hotel erve Bruggert’. Kinderen o.a.: 1. Hans-Jurgen Kleinsman, zie IX. IX Hans-Jurgen Kleinman x Claudia Morssinkhof. Hans Jurgen en Claudia runnen samen het hotel Erve Bruggert. Vanaf Hendrica Lansink in 1741 vertegenwoordigen zij de 9e ‘generatie’ bewoning op ‘Bruggert’.

historie_bruggert_3

Foto: Jan Wijlens, Johan van Sark en Hendrik ter Huurne

historie_bruggert_4

Foto: Jan Wijlens, Hendrik Lankheet en Johan Michorius.

historie_bruggert_5-1

Mede mogelijk gemaakt door Eric Ooink.

Erve Bruggert is de ideale locatie voor een korte of lange vakantie. Het hotel is gelegen in Twente, op kleine afstand van de grens met Duitsland en de steden Enschede en Hengelo.
Het centrum van Haaksbergen is gelegen op 2,5km van het hotel. Haaksbergen en Twente zijn de moeite waard! U vindt hier in ruime mate rust, ruimte en recreatie. Haaksbergen is een echt Twente plaats waar de gemoedelijkheid overheerst.

Meer informatie
Direct reserveren via +31 53 572 1404 of reserveringen@ervebruggert.nl